Κήπος Στα Μεσόγεια: Σπόροι - Διάρκεια ζωής // Χρόνος και βιωσιμότητα αποθηκευμένων σπόρων λαχανικών

16 Ιουλίου 2013

Σπόροι - Διάρκεια ζωής // Χρόνος και βιωσιμότητα αποθηκευμένων σπόρων λαχανικών


Όταν υποχρεωνόμαστε να φυλάξουμε σπόρους για αρκετό χρόνο πριν την σπορά τους, είναι προτιμότερο να μην εξάγουμε αυτούς από τα φυσικά τους καλύμματα, εάν αυτά είναι ξερά, ή από των αξόνων από των οποίων εξαρτώνται.
Για αυτό το αραποσίτι για σπορά φυλάσσεται σε κώνους, τα δε φασόλια εντός των λοβίων τους και κρεμιούνται σε μέρη ξερά και αεριζόμενα.


Εντός των φυσικών τους καλυμμάτων των στροβίλων, είναι το ίδιο προτιμότερο να φυλάγονται οι σπόροι των κωνοφόρων, δηλαδή της πεύκης, της ελάτης , της κυπαρίσσου, της πίτυος, της κέδρου, της τούγιας, κτλ.


Οι σπόροι που καλύπτονται με ξυλώδη χιτώνα (του ενδοκάρπιου), που περικλείετε εντός σαρκώδους περικαλύμματος (του περικαρπίου), απαλλασσόμενοι από αυτό φυλάγονται άπλυτοι, είναι δε αυτοί της ροδακινιάς, βερικοκιάς κτλ.
Αφετέρου οι σπόροι που καλύπτοντα δια σκιτώδους χιτώνος (περισπερμίου) το οποίο περικλείεται εντός περικαλύμματος σαρκώδους (περικαρπίου) είναι προτιμότερο να μην αποχωρίζονται από αυτόν. Τέτοιοι είναι της Ιαπωνικής μεσπιλέας, των εσπεριδοειδών, της απιδέας, της μηλέας, κτλ. Ωστόσο αυτοί όπως και οι ευκόλως φθειόμενοι σπόροι της καμέλιας, της καστανέας (τα κάστανα), της οξυάς, των διαφόρων δρυών (οι βάλανοι), της ιπποκαστανέας, της φιλύρας (φλαμουριάς) κτλ. Διατηρούνται για αρκετό χρόνο και προετοιμάζονται μάλιστα για σπορά παραχωμένοι ως εξής.
Εντός ξύλινου κιβωτίου ή πήλινου αγγείου τοποθετούνται οι σπόροι άμα ωριμάσουν με λεπτή και λίγο υγρή ποταμίσια άμμο, σε εναλλάξ λεπτά στρώματα καλά στοιβαγμένα.
Ακολούθως το κιβώτιο ή το αγγείο θάβεται επί της γης επί τόπου μεσημβρινού και προεξέχοντος ή τοποθετείτε εντός σκοτεινού και δροσερού υπογείου.
Οι έτσι προφυλασσόμενοι σπόροι διατηρούν την βλαστική τους δύναμη μέχρι της επομένης άνοιξης και τότε σπέρνονται.
Αυτήν την μέθοδο ακολουθούν και οι Κρήτες, που φυλάσσουν τα γνωστά κάστανα της Γούβας, όπως και οι διατηρούντες καθ’ όλον σχεδόν τον χειμώνα σε άριστη κατάσταση τους βαλάνους για τροφή των γουρουνιών. Οι περισσότεροι σπόροι όμως καλό είναι να φυλάγονται ξεροί και καλά στοιβαγμένοι εντός σακιδίων, τα οποία να κρεμιόνται στην οροφή στεγνού και αεριζόμενου δωματίου.


Πολυετή θάμνοι και δέντρα
Χρόνος
βλαστικής δύναμης
Αζαλέα
6 μήνες
Απιδέα
6 μήνες
Ακακία η κοινή (Ψευδακακία)
24 μήνες
Αμυγδαλή
2 μήνες
Αθανασία
1 μήνα
Βερικοκκέα
1 μήνα
Βιβούρνο
6 μήνες
Βατομωρέα (βάτος)
1 μήνα
Βερβερίς (barberry)
4 μήνες
Βέτουλα (κλέθρα)
6 μήνες
Γλεδίσχια(gleditschia)
24 μήνες
Δρύς
1 μήνα
Δαμασκινέα
1 μήνα
Διόσπυρος
1 μήνα
Δάφνη του Απόλλωνος (βάγια)
1 μήνα
Ευώνυμος
½ μήνα
Ελαία
12 μήνες
Ελαίαγνος (άγρια ζιζυφιά)
3 μήνες
Ελάτη
12 μήνες (*)
Ιπποκαστανέα
2 μήνες
Ιβίσκος
6 μήνες
Κερκίς (κότσικας)
24 μήνες
Κατάλπη
6 μήνες
Κέδρος του Λιβάνου
12 μήνες
Καστανέα
1 μήνα
Κυπάρισσος
12 μήνες
Κρανία (κρανιά)
4 μήνες
Κέδρος (άρκυθος-κέντρος)
3 μήνες
Καφφέα
1/2 μήνα
Κραταίγος
18 μήνες
Κυδωνέα
6 μήνες (**)
Καρυά
6 μήνες
Κοιλρευτερία
6 μήνες
Καμέλια
½ μήνα
Κέλαστρος (αναρριχώμενος)
6 μήνες
Κερασέα
1 μήνα
Λυριόδεντρο
2 μήνες
Λιγούστρο
6 μήνες
Λεπροκαρυά
6 μήνες
Λεμονέα
6 μήνες (*)
Μωρέα
6 μήνες
Μηλέα
6 μήνες
Μαγνόλια
1 μήνα
Μεσπιλέα Ιαπωνική
10 μήνες
Μεσπιλέα Γερμανική
18 μήνες
Οξυά
2 μήνες
Πτελέα
1/2 μήνα
Πεύκη
12 μήνες (*)
Πίτυς(κουκουναριά)
12 μήνες (*)
Πορτοκαλέα
6 μήνες (*)
Ροδόδενδρον
6 μήνες
Ρούς (ρούδι)
5 μήνες
Ροδακινέα
1 μήνα
Ροδή
6 μήνες
Ράμνος
1 μήνα
Ριβίσιον (φραγκοστάφυλλο)
1 μήνα
Σφένδαμος
1 μήνα
Σύριγξ (πασχαλιά, λιλά)
6 μήνες
Τούγια (θυία)
6 μήνες
Τάξος (σμίλαξ)
3 μήνες
Φιλύρα (φλαμουριά)
2 μήνες
Φράξινος (μελιά, μελιός)
12 μήνα
Χαμαικέρασος
12 μήνες


(*) μέσα στο κάλυμμα τους
(**)μέσα στο καρπό τους, εκτός του καρπού ένα μόνο μήνα

Ετήσια ή διετή λαχανικά
Χρόνος
βλαστικής δύναμης
Αγγουριά
7-8 χρόνια
Ανδράχλη
4-5 χρόνια
Βαλεριανίς (mache)
3 χρόνια
Γογγυλίς (ρέβα)
2-3 χρόνια
Δαυκίον
2 χρόνια
Κύαμος (κουκιά)
2 χρόνια
Κολοκύνθη
7-8 χρόνια
Κρόμμυον (κρεμμύδι)
4 χρόνια
Καρώτον
2-3 χρόνια
Λάχανον (κράμβη)
3-4 χρόνια
Μεληζάνα
2-3 χρόνια
Μαρούλιον (θρίδαξ)
2-3 χρόνια
Πέπων
7-8 χρόνια
Πράσον
2 χρόνια
Πίσοον
2 χρόνια
Ραφανίς (ρεπάνι)
2-3 χρόνια
Σπανάκιον
2-3 χρόνια
Σέσκλον
8-10 χρόνια
Σέλινο
3-4 χρόνια
Τεύτλον (κοκκινογούλιον)
3-4 χρόνια
Τραγόπωγων (σκούλι, salsifis)
1-2 χρόνια
Τομάτα
3-4 χόνια
Φασίολος (φασουλιά)
7-8 χρόνια

 Το βάθος στο οποίο είναι καλύτερο να σπέρνονται οι σπόροι, είναι όρος που επιδρά σπουδαία επί της βλαστήσεως αυτών και της κατόπιν αναπτύξεως των φυτών.
Το μεγαλύτερο βάθος από το οποίο οι σπόροι μπορούν να βλαστήσουν είναι 16 εκατοστά του μέτρου. Οι σπόροι που πέφτουν κάτω του βάθους τούτου ή σαπίζουν ή δεν βλασταίνουν. Όμως καλό είναι να αποφεύγουμε και αυτό ακόμα το βάθος των 0.16.
Το καλύτερο βάθος να σπέρνονται οι σπόροι, είναι ανάλογο του μεγέθους αυτών.
Οι λεπτότατοι σπόροι των πτερίδων και των βεγονιών και του μητροσιδήρου, δέον να σπέρνονται επί της επιφάνειας του χώματος χωρίς να καλύπτονται, ενώ απεναντίας οι μεγάλοι σπόροι όπως τα κάστανα, τα κάρυα, οι βάλανοι δέον να σπέρνονται σε βάθος 5 έως 8 ή το πολύ 10 εκατοστών του μέτρου.  Όμως παρόλα αυτά το βάθος στο οποίο τοποθετούνται οι σπόροι, δέον να κανονίζεται και αναλόγως της φύσεως του εδάφους και του κλίματος. Η υγρασία είναι σπουδαίος όρος της βλαστήσεως.
Εν τέλει συγκρίνοντας την ταχύτητα, οι διάφοροι σπόροι καταλλήλως και εγκαίρως σπειρωμένοι, άλλοι βλασταίνουν μέσα σε λίγες ημέρες και άλλοι μετά την παρέλευση πολλών μηνών. Αυτό γνωρίζουμε ότι ο μεν σπόρος του καρδάμου βλαστάνει εντός τριών το πολύ ημερών, των μαρουλιών εντός τεσσάρων, οι δημητριακοί καρποί, τα όσπρια, οι σπόροι των σταυρανθών (ραφανίδων, λαχάνων κτλ.) εντός 8-15 ημερών.
Συνήθως οι περιβαλλόμενοι διά σκληρού, ξυλώδους, σκιτώδους ή κερατώδους καλύμματος σπόροι, βραδύνουν να βλαστήσουν, έτσι συνήθως οι σπόροι της ροδακινέας βλαστάνουν συνήθως ένα περίπου έτος μετά την σπορά τους, ενώ της Γερμανικής μεσπιλέας, της λεπτοκαρυάς, βλαστάνουν εντός του δεύτερου έτους από της σποράς. Άλλοι πάλι σπόροι όπως βλαστίσουν, δέον να διαμένουν στη γη επί τρία σχεδόν χρόνια (η γλεδίσχια, κραταίγος η οξυάκανθος).  

Χρόνος και βιωσιμότητα αποθηκευμένων σπόρων λαχανικών

Το άρθρο αυτό το γράφω για να γνωρίζεται ουσιαστικά «πότε λήγει ο σπόρος σας», για να φροντίσετε να κρατήσετε καινούργιο. Ένας άλλος λόγος είναι γιατί κάποιοι, πουλάνε σπόρο από μεγάλες συσκευασίες σε φακελάκια χωρίς εμείς ποτέ, να προσέχουμε τι αναγράφει το κουτί τους, ίσως ούτε και οι ίδιοι.



Σχετική μακροζωία του καλά αποθηκευμένου φυτικού σπόρου

5 ΕΤΗ
Αγγούρι, Αντίδι, Κάρδαμο, Καρπούζι, Λάχανα, Πεπόνι, Ραδίκι-(Chicory), Σέλινο, Σπανάκι

4 ΕΤΗ
Ελβετικό λάχανο, Κολοκύθι, Κουνουπίδι, Λάπατα, Λάχανο κατσαρό,
Λάχανο των Βρυξελλών, Μάπα, Μελιτζάνα, Μπρόκολο, Ντομάτα, Παντζάρι, Σινάπι

3 ΕΤΗ
Γογγύλι, Καρότο, Λάχανο κινέζικο, Μπιζέλι, Σπαράγγι, Φασόλι

2 ΕΤΗ
Καλαμπόκι γλυκό, Μπάμια, Πιπεριά, Πράσο

1 ΕΤΟΣ
Κρεμμύδι, Μαϊντανός, Ραδίκι(Dandelion-Taraxacum)


Αυτοί είναι οι κατά προσέγγιση χρόνοι για τiς δροσερές, ξηρές συνθήκες αποθήκευσης. Το τεύτλο, το καρότο, το μαρούλι, η κολοκύθα και οι σπόροι καρπουζιών παραμένουν βιώσιμοι για έναν μέσο όρο 5 ή 6 ετών αλλά με ιδανικές συνθήκες οι όροι μπορούν να υπερβούν 10 έτη. Η βιωσιμότητα σπόρου αγγουριών και αντιδιού μπορεί να διαρκέσει 10 έτη ή περισσότερο.


Πηγή: Πρακτικός οδηγός του λαχανόκηπου-Λάμπρου Οικονομίδου/Παράρτημα «γεωργικού δελτίου» μηνός Ιανουαρίου 1940
Το διαβάσαμε στο : http://www.ftiaxno.gr

 

 
Εδώ θα βρείτε καταστήματα, επιχειρήσεις,δημόσιους οργανισμούς, επαγγελματίες, συλλόγους, και πολλές άλλες χρήσιμες πληροφορίες για την ευρύτερη περιοχή.
Θα σας ενημερώνουμε για ότι συμβαίνει στην Ελλάδα και τα Μεσόγεια αλλά και για νέα που αφορούν αγρότες, επαγγελματίες και φυσικά τους ερασιτέχνες κηπουρούς με ιδέες και λύσεις για το σπίτι και τον κήπο σας.
Τα Θέματα που βρίσκουμε σε άλλες ιστοσελίδες τα παραθέτουμε στην ιστοσελίδα μας αναφέροντας την πηγή στο τέλος της ανάρτησης, σεβόμενοι την δουλειά των άλλων.
Ο κάθε ένας είναι υπεύθυνος να κρίνει από μόνος του την αξία, ποιότητα ή εγκυρότητα των γραφόμενων. Παρότι προσπαθούμε οι συμβουλές και τα άρθρα που περιέχονται στην ιστοσελίδα μας να είναι έγκυρα και σωστά, υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο ανθρώπινου λάθους.